Nöbetçi Eczaneler
İYİ Parti Kahramanmaraş Kadın Politikaları Başkanı Ayşe Boyar, 12 Haziran Dünya Çocuk İşçiliğiyle Mücadele Günü kapsamında yaptığı açıklamada, Türkiye’de çocuk işçiliğinin endişe verici boyutlara ulaştığını belirterek, yaklaşık 1 milyon 474 bin çocuğun çalıştırıldığını söyledi.
İYİ Parti il binasında düzenlenen toplantıya İl Başkanı Süleyman Tekerek’in yanı sıra çok sayıda partili katıldı. Toplantıda konuşan Boyar, çocuk işçiliğinin temel nedenleri arasında derinleşen yoksulluk, eğitimdeki yapısal sorunlar ve denetim eksikliğinin bulunduğunu vurguladı.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre 15-17 yaş grubundaki çocukların iş gücüne katılım oranı 2020 yılında %16,2 iken, 2024 yılında bu oran %24,9’a yükseldi. Milli Eğitim Bakanlığı’nın Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) uygulaması kapsamında çalışan öğrenciler de dahil edildiğinde, ülkede çalışan çocuk sayısı 1 milyon 474 bine ulaşıyor.
Çocuk işçiliğinin yaygınlaşmasının bir başka göstergesi ise okullaşma oranlarındaki düşüş. 2023-2024 eğitim-öğretim döneminde ilkokulda okullaşma oranı %95 olarak kaydedilirken, bu oran ortaokulda %91,5’e, ortaöğretimde ise %88’e geriledi. Uzmanlara göre, özellikle kırsal bölgelerde çocukların erken yaşta çalışma hayatına atılması, bu düşüşte önemli bir rol oynuyor.
İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi’nin (İSİG) hazırladığı rapora göre, 2013-2024 yılları arasında toplam 742 çocuk, çalışırken hayatını kaybetti. 2025 yılının ilk dört ayında ise 23 çocuk iş cinayetine kurban gitti. Bu ölümlerin %54’ü tarım ve orman işkolunda, %12’si inşaat ve yol sektöründe, %7’si ise metal işkolunda gerçekleşti.
Türkiye’de çocukların en yoğun çalıştırıldığı alanların başında tarım sektörü geliyor. Özellikle 50’den az işçi çalıştıran tarımsal işletmelerin denetim dışında kalması, çocuk işçiliğini daha da yaygınlaştırıyor. Uzmanlar, bu işletmelerin de İş Kanunu kapsamına alınması gerektiğini ifade ediyor.
Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) uygulaması da çocuk işçiliğine zemin hazırladığı gerekçesiyle eleştiriliyor. 2023-2024 eğitim verilerine göre 385 bin 956 öğrenci MESEM kapsamında çalışıyor. Uzmanlar, bu sistemin ekonomik zorluk yaşayan aileler için çocukları gelir kaynağına dönüştürdüğünü belirtiyor.
Çocuk işçiliğiyle etkin mücadele için uzmanlar şu önerileri sıralıyor:
Çocukların çalışmasına ilişkin asgari yaş sınırı yükseltilmeli,
Denetim mekanizmaları güçlendirilmeli,
Mesleki eğitimin niteliği artırılmalı,
Uygun olmayan koşullarda çalıştırılan çocuklar için işletmelere ağır yaptırımlar uygulanmalı,
Usta öğretici belgesi koşulları zorlaştırılmalı.
Yetkililer, çocuk işçiliğinin yalnızca bireysel değil, toplumsal bir sorun olduğuna dikkat çekerek, “Çocukların hak ettikleri eğitime, sağlığa ve güvenli bir geleceğe kavuşmaları için toplumun tüm kesimlerinin sorumluluk üstlenmesi gerekiyor” çağrısında bulundu.